نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳ - بنای عدل ترکی شیرازی

ترکی شیرازی / فصل پنجم - قطعه‌ها و تک‌بیتی‌ها / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

الا ای پای بند مال دنیا!

که بر رویت در دولت گشاده است

من و تو هر دومان از آب و خاکیم

چه باد است این تو را بر سر فتاده است

تو با دولت اگر بر من کنی فخر

کسی با دولت از مادر نزاده است

اگر با دولتت فخر است بر من

مرا از فخر تو فخری زیاده است

خداوندی که عدل است و حکیم است

بنای عدل را نیکو نهاده است

به قدر شان هر کس داد چیزی

مرا دانش تو را دینار داده است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به نقد وابستگی به مال و ثروت دنیا می‌پردازد. شاعر به افرادی که بر دارایی‌های خود فخر می‌فروشند، تذکر می‌دهد که همه ما از خاک و آب آمده‌ایم و در واقع هیچ‌کس با ثروت متولد نشده است. او بیان می‌کند که اگر کسی به دلیل مال و ثروتش بر او فخر کند، او دارای فضیلت‌های بیشتری است. همچنین شاعر بر اهمیت عدالت و حکمت خداوند تأکید دارد و می‌گوید که هر کسی باید به نسبت مقام و شان خود چیزی دریافت کند و او به جای مال، دانش را ارزشمندتر می‌داند.