نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۹۶ - مطلع ثانی ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / قصاید / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

که ای سفینه دستت خزینه آمال

که ای صفیحه تیغت صحیفه آجال

در آن بساط همایون که صدر بار توئی

فلک نشاند خورشید را بصف نعال

برای طوق حسام تو خور بشکل نگین

برای نعل سمند تو مه بشکل هلال

ز رشک تیغ کجت چشم مهر جسته رمد

ز نقطه قلمت روی ماه یافته خال

بپای بی ادبان بسته دست تو زنجیر

چنانکه گوئی بر ساق لعبتان خلخال

ز نسر طایر نامی نماند در واقع

همای چتر تو چون برگشود زرین بال

شعاع چتر فتوح تو رایت نصرت

رموز نقش نگین تو آیت اقبال

بگاه رزم ندانی رماح را ز ریاح

بروز بزم ندانی تو مال را زر مال

شفا تو داری دیگر کسان ضماد و طلا

عصا تو آری دیگر کسان عصی و حبال

بروز بزم و طرب لین العریکه توئی

ولی شجاع و قوی الشکیمه گاه جدال

ز حشمت تو تن عافیت گرفت سمن

ز سطوت تو تن درد و غصه یافت هزال

بظرف جود تو بحر عمان کم از قطره

بوزن حلم تو کوه گران کم از مثقال

سخاوت تو ز عبدالله بن جذعان بیش

شجاعت تو فزونتر ز هاشم مرقال

توئی که پیگر خارا شکافی از شمشیر

توئی که قلعه البرز کوبی از کوبال

الا چو عید غدیر آید از پی قربان

الا چو باشد ذیقعده از پی شوال

ز ابر مهر ولیعهد آسمان مهدت

همیشه بادا گسترده بر بفرق طلال

بدین عروض و قوافی غضایری گوید

اگر کمال بجاه اندر است و جاه بمال

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به وصف و ستایش شخصیتی برجسته و بزرگوار می‌پردازد که او را به عنوان علامت آمال و آرزوها معرفی می‌کند. او این فرد را به عنوان خورشیدی که بر فراز جهان تابیده و ذاتی بلندمرتبه می‌داند. شاعر به توانایی‌های او در جنگ و صلح اشاره می‌کند و او را به دلیل رزمندگی و شجاعتش ستایش می‌کند. همچنین، او از سخاوت و حلم این شخص به نیکی یاد می‌کند و او را با شخصیت‌های تاریخی مقایسه می‌کند. در نهایت، شاعر به آرامش و بهره‌مندی که وجود این فرد در جامعه ایجاد می‌کند، اشاره می‌نماید و او را نوعی نعمت و برکت می‌داند که همواره به دیگران کمک می‌کند.