شمارهٔ ۱۱۰ ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعلن مفاعیلن (هزج مسدس اخرب مقبوض)
گیتی شده از شکوفه چون مینو
از لاله لعل و از گل خوشبو
این سال چهارم است کامد باز
گل در صف باغ و آب اندر جو
امسال شکوفه را بیارآید
باد سحر از نسیم عنبر بو
امسال زند شکوفه از خوبی
بر زهره و ماه و مشتری پهلو
آرد بچمن بنفشه و سنبل
بارد بورق زبرجد و لؤلؤ
امسال شکوفه در چمن افکند
آوازه لا الله الا هو
در پیش شکوفه خم شود اینک
هم قامت سرو هم قد ناژو
در پیش شکوفه غنچه خندان
در پیش شکوفه لاله خود رو
شمعیست فروخته بر خورشید
برجی است فراخته با بارو
آن کیست که همسری کند با وی
یا لاف برابری زند با او
با قدس مسیح چون کند شیطان
با چوب کلیم چون زید جادو
گر شیر شود حسود نتواند
زین نامه دقیقه گرفت آهو
زیب از قلم مزینی دارد
این نامه نغز و دلکش دلجو
خاتون بزرگوار بافره
بانوی سرو شیار با نیرو
آن غیرت گلشن بهار از طبع
آن رشک فرشته بهشت از خو
سلمی به نیاز گیردش چادر
خنسا بنماز بوسدش زانو
صفوت ز صفای طبع نامش را
تعویذ کند چو حرز بر بازو
خیرات حسان بطره مشکین
رویند همی غبارش از مشکو
بی پرده چو گل حدیث فرماید
کی راز کند چو غنچه تو برتو
زین نامه دلربا بیاموزد
هر جان زن پارسای کدبانو
در بیت حیا پرستش طفلان
دل مهد نشاط دلبری از شو
هر کس ورقی از آن فرو خواند
بر طاعت ایزدی شود خستو
چون سال چهارمین این دفتر
نوگشت بفال فرخ و نیکو
گفتم به ادیب بهر تاریخش
زیبا و ستوده مصرعی برگو
افزود یکی پس آنگهی گفتا
گیتی شده از شکوفه چو مشکو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شعر به توصیف فصل بهار و زیباییهای آن میپردازد. شاعر میگوید که زمین مانند مینو (شراب خوشطعم) از شکوفهها و گلها پوشیده شده است. امسال، چهارمین سالی است که گلها و شکوفهها در باغها میرویند و زیبایی خاصی دارند. نسیم صبحگاهی عطر خوش گلها را به همراه دارد و شکوفهها زیباییهایشان را به آسمان معرفی میکنند. شاعر از شکوفههایی که نمایانگر زیبایی و خوبی هستند یاد کرده و آنها را با دیگر زیباییهای طبیعی مقایسه میکند. همچنین به حضور خموش و باوقار گلها در کنار سروها و سایر گیاهان اشاره دارد. متن به ویژگیها و خصوصیاتی از جمله عشق، زیبایی و عظمت طبیعت پرداخته و همچنین به نقش دیوانگی و عشق در زندگی انسانها اشاره میکند. شاعر ضمن بیان زیباییهای بهار، از خانمی بزرگوار و شایسته صحبت میکند که در این زیباییها تأثیرگذار است و دلهای بسیاری را به خود جلب میکند. در نهایت، شاعر با بیان اینکه امروز این دفتر به فال نیک گشوده شده است، از زیباییهای بهار و شکوفهها یاد میکند و به شادی و طراوت زندگی اشاره دارد.