نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۱۹ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن (رمل مثمن سالم)

ای ملک از همتت شد سبز چون بستان گیتی

شادمان زی کز تو شد آباد شارستان گیتی

گشت محکم با اساس فکرتت بنیاد عالم

ماند ستوار از پای همتت بنیان گیتی

گرنه عزمت سد شادی گرد عالم راست کردی

سیل غم افکنده بودی رخنه در ارکان گیتی

راست گویم بی تو گیتی قالبی بیروح باشد

زانکه گیتی چون تنستی و تو هستی جان گیتی

جشن میلاد حسین ابن علی را تازه کردی

لوحش الله گوی سبقت بردی از میدان گیتی

طاعت آوردی در اینره تا جهانی شد مطیعت

بندگی کردی در ایندر تا شدی سلطان گیتی

با تو پیمان جهان محکم شد اکنون گرچه هرگز

تاکنون با هیچکس محکم نشد پیمان گیتی

اقتدار و مردمی این بس که طبعت آشکارا

شد کفیل دور گردون ضامن تاوان گیتی

ای مظفر شاه شاه ثانی ناصرالدین شاه سوم

ای محمد شاه چارم پنجمین خاقان گیتی

راست گویم کاین نظام السلطنه در پیشگاهت

تالی بوذرجمهر است ای انوشروان گیتی

تا نخشکد شاخ فضلت در زمستان حوادث

تا نخوشد گلبن جودت به تابستان گیتی

آنقدر سرسبز بادا کشتزار عدل و دادت

کش نیارد بدرویدن تا ابد دهقان گیتی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف عظمت و تاثیرگذاری یک پادشاه می‌پردازد که با همت و تلاش خود، سرزمینی آباد و شاداب را ایجاد کرده است. شاعر به ثبات و استحکام بنیاد جهان اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که بدون وجود این پادشاه، جهان بدون روح و خالی خواهد بود. همچنین، جشن میلاد امام حسین (ع) را به عنوان نماد عزت و حرمت معرفی می‌کند و بر این امر که فرمانبرداری از او باعث بهبود و سعادت جهانیان شده، تأکید می‌کند. در نهایت، شاعر دعا می‌کند که فضائل پادشاه همیشه پایدار باشد و زمین از عدالت و خدمت او برکت یابد. این شعر در واقع ستایشی از حکمرانی عادلانه و تاثیر آن بر جامعه است.