نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۳۰ - ماده تاریخ تجدید یکی از بناهای شهر قم ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / غزلیات / وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

ای فلک لاجورد گر بزمین بنگری

تن بتواضع دهی سر بسجود آوری

چرخی بینی بخاک مطلع جانهای پاک

گشته در آن تابناک مهر و مه و مشتری

روضه فردوس را نیست بر او افتخار

خرگه افلاک را نیست ازو برتری

چون بگه نفخ صور یبعث من فی القبور

فرش وی از زلف حور فرش جنان عبقری

ور فلک آرد بطاق مهرومه اندر نطاق

کوفته بر این رواق رایت پیغمبری

از حسن عسکری است مانده بجای این بنا

معنی ام القری زاده شاه غری

کوه ز حلمش بجوش یم ز کفش در خروش

حلقه امرش بگوش ساخته دیو و پری

گر بصنمخانه برعکس جمالش فتد

پشت کند برهمن بر صنم آذری

از پس سالی هزار چشم بد روزگار

برد ازین مرغزار لاله و ورد طری

دست قضا زین اساس ریخت در و بام و سقف

گشت گهر ناپدید از نظر گوهری

تا که علی النقی از پی تجدید آن

چتر سعادت فراشت بر فلک چنبری

حاجی والا نژاد پاکدل پاک زاد

مرد همایون راد صاحب فردسری

خواست بتاریخ آن مصرعی از بهر فکر

کلک امیری بداد داد سخن گستری

ذیل علی را کشید بر سر مصراع و گفت

حشر علی النقی با حسن عسگری

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به ستایش جایگاه و مقام اهل بیت، به ویژه امام حسن عسکری و امام علی النقی می‌پردازد. شاعر به زیبایی‌های آسمان و زمین اشاره می‌کند و تأکید دارد که آسمان نیز در برابر بزرگی این شخصیت‌ها سر به سجده می‌گذارد. او از ویژگی‌های معنوی و روحانی این امامان یاد می‌کند و برتری آن‌ها را نسبت به دیگران به تصویر می‌کشد. با بیان ظرایف داستانی و نمادین، شاعر به تجدید ظهور و تأثیر این امامان در زندگی مردم اشاره دارد و به رغم مشکلات و مصیبت‌ها، امید به سعادت و ویژگی‌های نیکو را در دل می‌کارد. در نهایت، او به تاریخ و تأثیر این بزرگواران بر روح و جان انسان‌ها اشاره می‌کند.