نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۱۸ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

کسیکه از تو گراید همی بجای دگر

بود مخالف قرآن و مؤمن انجیل

ز درگه تو بجای دگر شدن باشد

بجوی و چشمه شدن از کنار دجله و نیل

کجا دو دست تو بخشد یکیست سنگ و گهر

کجا که عزم تو جنبد یکی است پشه و پیل

خصائل تو در اوراق فخر هر تاریخ

شمائل تو در آفاق صدر هر تمثیل

زکوة و خمس ندانم کرا رسد که نماند

ز همت تو نه مسکین بجا نه ابن سبیل

شود بسوی تو هر جا غریب خسته دلیست

که هم پناه غریبی و هم شفای علیل

ترا سزد که تفاخر کنی به جمع شهان

چنانکه کعبه تفاخر کند به قدس خلیل

به دشمنانت بارد بلا ز چرخ چنانک

بقوم ابرهه بارید از آسمان سجیل

فضای دهر تهی ماند از بداندیشت

چنانکه بیت مقدس ز آل اسرائیل

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف ویژگی‌های انسانی و الهی اشاره دارد و بر اهمیت ایمان و اصول دینی تاکید می‌کند. شاعر با بیان اینکه کسانی که به غیر از خدا روی می‌آورند، مخالف قرآن و مؤمنان هستند، خواستار جستجوی حقیقت و الگوگیری از بزرگان می‌شود. او ویژگی‌های خاص و فضایل انسانی را در تاریخ و فرهنگ به تصویر می‌کشد و به قدرت و بزرگی خداوند اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر از قدرت الهی در دفع بلا و آسیب به دشمنان سخن می‌گوید و فضای اجتماعی و فکری را از بداندیشی‌ها خالی می‌داند.