شمارهٔ ۱۳۱ ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
حامی دین پیمبر حاج زین العابدین
ریخت صهبای سعادت در ایاغ مردگان
مکتبی بهر زراعت ساخت در آن ناحیت
تا شود گیتی منور از چراغ مردگان
مردگان مردگان از این سعادت تن زدند
زانکه زور می فزون بود از دماغ مردگان
این زمان بیدار گشتندی و خواهند از هنر
طوطی و بلبل شود جغد و کلاغ مردگان
بار دیگر برگشودند آن در دولت که علم
آید از مغرب به مشرق در سراغ مردگان
افتتاح ثانوی را بنده مهمان بودمی
نزد آن والا گهر در باغ و راغ مردگان
بهر این تاریخ جستم از امیری نکتهای
گفت تاریخش بجو از «باب باغ مردگان»
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف جنبهها و ویژگیهای نیکویی و سعادت میپردازد که از مرگ و یاد مردگان ناشی میشود. شاعر به حاج زین العابدین اشاره میکند که حامی دین و نماد سعادت است. همچنین به اهمیت علم و هنر در بیداری و آگاهی مردگان اشاره کرده و بیان میکند که مردگان در تلاشند تا از هنر و دانش بهرهمند شوند. در نهایت، شاعر به جستجوی تاریخی در ارتباط با باغ و زندگی مردگان اشاره میکند، به این معنا که از گذشته میتوان درسهایی برای زندگی بهتر و روشنتر در آینده گرفت.