نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۶ - در اصطلاحات رمل ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / اصطلاحات علم رمل / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

هست لحیان نقطه کو را بزیر اندر سه خط

لیک انگیس است چون زیر سه خط باشد نقط

حمره خط و نقطه بر فوق دو خط باز ایستاد

هم بیاض است آنکه خط و نقطه در تحت اوفتاد

نصرة الخارج به بالای دو خط دو نقطه بود

نصرة الداخل دو خط بالا دو نقطه در فرود

قبض خارج نقطه و خط را مکرر کن دو بار

قبض داخل خط و نقطه خط و نقطه می شمار

عقله باشد چون دو خط بینی میان دو نقط

اجتماع است آن دو خط چو شد دو نقطه در وسط

عتبة الخارج سه نقطه روی یک خط استوار

عتبة الداخل بزیر خط سه نقطه برقرار

دو نقط با یک خط و یک نقطه کوسج یا فرح

عکس این صورت نقی الخد کتبناما صلح

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به تفصیل به توضیحاتی درباره نقاط و خطوط ریاضی و هندسی می‌پردازد. در آن به نوعی رابطۀ بین نقاط و خطوط، ترتیب و موقعیت آن‌ها اشاره شده است. به طور خاص، به چگونگی قرارگیری نقاط در زیر و بالای خطوط و نقاطی که در محل‌های مختلف قرار دارند پرداخته شده، همچنین به مفاهیمی چون "نصرة الخارج" و "نصرة الداخل" اشاره شده که به ترتیب به نقاط و خطوط خروجی و داخلی مربوط می‌شوند. در نهایت، به شکل‌های مختلف ترتیبات نقاط و خط‌ها اشاره شده و برخی از مفاهیم ریاضی توضیح داده شده‌اند.