عمعق بخاری

زندگی‌نامهٔ عمعق بخاری

امیرالشعرا شهاب‌الدین عَمعَق بُخاری (زادهٔ ۴۴۰ هجری قمری در بخارا، درگذشتهٔ ۵۴۲ یا ۵۴۳ قمری) مُکَنی به ابوالنجیب و ملقب به شهاب الدین و امیرالشعراء، از شاعران پارسی گوی سدهٔ پنجم و ششم قمری در ماوراءالنهر است. او به درگاه پادشاهان آل افراسیاب تعلق داشت و چند تن از امیران آن را مدح کرده‌است. اشعار وی آکنده از صنایع بدیعی است. او بخصوص در تشبیه چیره‌دست است. عمعق عمری دراز (بیشتر از صد سال) یافت. انوری ابیوردی عمعق را در شعر اهل خراسان خود به عنوان استاد سخن یاد می‌کند و مصرعی از شعر او : «خاک خون آلود ای باد به اصفهان بر» را تضمین می‌کند. تخلص او را برخی «عمیق» و «عمیقی» گفته‌اند، ولی گویا تخلصش در اصل «عقعق» (که نام مرغی است هشیار) بوده و بعدها توسط رونویسان به صورت عمعق (که ظاهراً کلمه‌ای است بی‌معنی) درآمده.

آثار عمعق بخاری

• عمعق بخاری
  • دیوان اشعار

شعرهای عمعق بخاری

• شمارهٔ ۱۹ — هرگز نبود خار به شوری چو نمک
• شمارهٔ ۱۴ — به عمان قَدْرت فلک چون حباب
• شمارهٔ ۲۰ — سیرم از خوان سیه‌کاسه گردون، هرچند
• شمارهٔ ۱۶ — جهان چو چشم نگاران خرگهی گردد
• شمارهٔ ۱۳ — گر نیستی درون دلم آتش فراق
• شمارهٔ ۱۸ — ندانم چه بردی برین بازی نرد
• شمارهٔ ۱۷ — مردم چشمم چو مرکز، پلک چون برهون شود
• شمارهٔ ۱۵ — به بزم وصال تو هر جرعه‌ای
• شمارهٔ ۲۴ — گویی که هست مردم چشمم چو آبخو
• شمارهٔ ۲۱ — سیمرغ وقت بود، ولیکن ز پنچ مرغ
• شمارهٔ ۲۲ — ازین سپس تو ببینی دوان دوان در دشت
• شمارهٔ ۲۶ — این سر و تاج غزان و آن کت مهراج هند
• شمارهٔ ۲۵ — همیشه بود نعمتت را خورنده
• شمارهٔ ۲۷ — غم تو خجسته بادا، که غمی‌ست جاودانی
• شمارهٔ ۲۸ — چند پویی به گرد عالم چند؟
• شمارهٔ ۲۳ — هنگام آنکه گل دمد از خاک بوستان