عمعق بخاری
زاده ۴۴۰ – درگذشته ۵۴۲ هجری قمری، بخارا
زندگی‌نامهٔ عمعق بخاری
امیرالشعرا شهاب‌الدین عَمعَق بُخاری (زادهٔ ۴۴۰ هجری قمری در بخارا، درگذشتهٔ ۵۴۲ یا ۵۴۳ قمری) مُکَنی به ابوالنجیب و ملقب به شهاب الدین و امیرالشعراء، از شاعران پارسی گوی سدهٔ پنجم و ششم قمری در ماوراءالنهر است. او به درگاه پادشاهان آل افراسیاب تعلق داشت و چند تن از امیران آن را مدح کرده‌است. اشعار وی آکنده از صنایع بدیعی است. او بخصوص در تشبیه چیره‌دست است. عمعق عمری دراز (بیشتر از صد سال) یافت. انوری ابیوردی عمعق را در شعر اهل خراسان خود به عنوان استاد سخن یاد می‌کند و مصرعی از شعر او : «خاک خون آلود ای باد به اصفهان بر» را تضمین می‌کند. تخلص او را برخی «عمیق» و «عمیقی» گفته‌اند، ولی گویا تخلصش در اصل «عقعق» (که نام مرغی است هشیار) بوده و بعدها توسط رونویسان به صورت عمعق (که ظاهراً کلمه‌ای است بی‌معنی) درآمده.
آثار عمعق بخاری
شعرهای عمعق بخاری
- شمارهٔ ۹ — از واقعهٔ روز پسین می‌ترسم
- شمارهٔ ۱۲ — خط تو، که چون مشک شد از خامهٔ حسن
- شمارهٔ ۸ — تا بود همیشه خون روان بود از دل
- شمارهٔ ۱۴ — رفتیم ز خدمت تو، دل خون کرده
- شمارهٔ ۱۱ — نوری ز جمال خود به روزن فگنم
- شمارهٔ ۱۳ — مردان سازند جای در خانهٔ زین
- شمارهٔ ۷ — هر دیده که عاشقست خوابش مدهید
- شمارهٔ ۱۰ — چون نعره‌زنان قصد به کوی تو کنم
- شمارهٔ ۱۷ — ای چنگ، سرافگنده چو هر ممتحنی
- شمارهٔ ۱۸ — یک دم نشود که دردم افزون نکنی
- شمارهٔ ۱۶ — نه در ره اقرار قراری داری
- شمارهٔ ۱۵ — با یارم اگر نیست ره دیداری
- شمارهٔ ۳ — آن نه زلفست آنکه او برعارض رخشان نهاد
- شمارهٔ ۴ — بویی که از بهار نسیم صبا برد
- شمارهٔ ۱ — هزاران قبّهٔ عالی ، کشیده سر به ابر اندر
- شمارهٔ ۲ — خشم تو آبست، اگر در آب موج آتشست
- شمارهٔ ۹ — کند گر تموّج هیولای اولی
- شمارهٔ ۷ — ای عارض تو چون گل و زلف تو چو سنبل
- شمارهٔ ۱۰ — بس که بخشد کف تو دُر و گهر
- شمارهٔ ۱۲ — گرفت آب کاشه ز سرمای سخت
- شمارهٔ ۱۱ — اندر زمانه جود تو تنگی رها نکرد
- شمارهٔ ۵ — گله‌ها دارم و نگویم از آنک
- شمارهٔ ۶ — روز رزم او چو رایتهای او صف برکشند
- شمارهٔ ۸ — با جام باده در وطن امروز برفروز