نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۸ - مارش خون عارف قزوینی

عارف قزوینی / تصنیف‌ها

خون چو سرچشمۀ آب حیات است

پیش خون نقش هر رنگ مات است

خون مدیر حیات و ممات است

خون فقط خضر راه نجات است

رنگ خون رنگ میمون مینوست

دشت بی لاله دیدن نه نیکوست

گل به دربار خون تهینت گوست

قوۀ مجریه کاینات است

خسرو خون، گر شبیخون، آورد چون لاله گلگون

سازد از خون، شهر و بیرون، دشت و هامون (دشت و هامون)

گر از این دل خود سر خود خون نریزم

همه خون خودم از مژه بیرون نریزم

گل اگر شبنم از خون بگیرد

از سموم خزانی نمیرد

تا ابد رنگ هستی بپذیرد

خون نگهدار ذات و صفات است

شیر اگر خون نکرده حرامت

ای پسر شیرپستان مامت

زنده با نقش خون باد نامت

نقش این زندگی را ثبات است

خون چو در یک ملتی نیست،کیست یا چیست؟

نیست باد آن ملتی کز هستی غیر کند زیست،

زانکه فانی است

چه خوش آنکه ز خون آسیا بگردد

شهر خون،قریه خون، رهگذر خون

کوه خون، دره خون، بحر و بر خون

دشت و هامون ز خون سر به سر خون

رود خون، چشمه خون تا قنات است

خون به خون ریختن باید انگیخت

خون فاسد ز هر فاسدی ریخت

کاین کهن پی بنا بی ثبات است

ای هواخوان خونخواه،آه، صد آه

تیره چون آه دل مظلوم باید،

صبح بداندیش و بدخواه

چون زمام به دست معاندین دون است

ره چارۀ ما همگی به دست خون است

تا شده ننگ نام نیاکان

جز به خون نشستن این ننگ نتوان

مشکل از هرجهت کار ایران

خون خود حلال این مشکلات است

صد فلاطون ز ماهیت خون

خورده خون، سر نیاورده بیرون

داندش خداوند بی چون

کافرینندۀ حسن ذات است

عارف ار بدنام گردد، چون تو نامش

آنچه خون در زندگانی،حرامش

دل غرقه به خون شد یار غار عارف

نه قرار دل وی و نی قرار عارف

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بیان اهمیت و جایگاه خون در حیات انسانی و اجتماعی می‌پردازد. خون به عنوان سرچشمه حیات و مظهر زندگی معرفی شده و نماد کارایی و قدرت در خلق و استمرار حیات است. در ابیات، خون به عنوان یک نیروی تجمعی و هویت‌دهنده به انسان‌ها و ملت‌ها معرفی می‌شود که در شرایط سخت و چالش‌ها می‌تواند راه نجات و سرسختی باشد. همچنین، نویسنده بر ارزش و لزوم خون‌خواهی برای احیای نام و هویت نیاکان تأکید می‌کند و به مبارزه با ظالمین و معاندین اشاره دارد. به طور کلی، خون در این شعر به عنوان سمبل پایداری، هویت و مقاومت در برابر مشکلات و نابرابری‌ها مورد توجه قرار گرفته است.