فخرالدین اسعد گرگانی
زندگی‌نامهٔ فخرالدین اسعد گرگانی
فخرالدین اسعد گرگانی شاعر و داستانسرای ایرانی نیمهٔ نخست سدهٔ پنجم هجری است. وی معاصر طغرل سلجوقی بود. وی با علوم دینی و حکمی آشنا و بر مذهب "اعتزال" بود. پیش کشیده شدن حدیث ویس و رامین بین او و عمید ابوالفتح مظفر نیشابوری حاکم اصفهان، موجب شد که فخرالدین آن داستان را به نظم درآورد. این داستان از زبان پهلوی به فارسی درآمده و تأثیر زبان پهلوی بر شاعر در این منظومه باعث شده که صورت اصل و کهنهٔ بسیاری از لغات را در کتاب خویش حفظ کند و علاوه بر آن سادگی و بی‌پیرایگی نثر پهلوی شعر وی را بسیار روان و ساده و بی‌تکلف سازد. از این شاعر به جز "ویس و رامین" و چند بیت پراکنده اثر دیگری در دست نیست. وفات وی پس ازسال ۴۴۶ هجری قمری و گویا در اواخر عهد طغرل اتفاق افتاده است.
آثار فخرالدین اسعد گرگانی
شعرهای فخرالدین اسعد گرگانی
- بخش ۹۷ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمن بر ویس جوشان و خروشان
- بخش ۱۰۱ - آشکار شدن رامین بر شاه موبد — چو یک مه ویس و رامین شاد بودند
- بخش ۹۹ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمنبر ویس دست رام در دست
- بخش ۱۰۰ - پشیمان شدن رامین از رفتن ویس و از پس ویس شدن — چو ویس دلبر از رامین جدا شد
- بخش ۱۰۳ - نالیدن ویس از رفتن رامین و از دایه چاره خواستن — چو رامین دور گشت از ویس دلبند
- بخش ۹۸ - پاسخ دادن رامین ویس را — جهان افروز رامین گفت ازین پس
- بخش ۱۰۲ - رفتن موبد به شکار — چو لشکرگاه زد خرم بهاران
- بخش ۱۰۴ - نامه نوشتن ویس به پیش رامین — حریر و مشک و عنبر خواست و خامه
- بخش ۱۰۶ - کشتن رامین زرد را به جنگ — بجست از خواب زرد و تیغ برداشت
- بخش ۱۰۸ - آگاه شدن موبد از گنج بردن رامین با ویس — چو آگاهی به لشکرگاه بردند
- بخش ۱۰۷ - بر داشتن رامین گنج موبد را گریختن به دیلمان — پس آنگه گرد کرد از مرو یکسر
- بخش ۱۰۵ - رفتن رامین به کهندز به مکر — چو دود شب بماند از آتش روز
- بخش ۱۱۲ - نشاندن رامین پسر خود را به پادشاهى و مجاور شدن به آتشغاه تا روز مرگ — سر سال و خجسته روز نوروز
- بخش ۱۱۱ - وفات کردن ویس — چو با رامین بد او هشتاد و یک سال
- بخش ۱۰۹ - کشته شدن شاه موبد بر دست گراز — چهان را گرچه بسیار آزماییم
- بخش ۱۱۰ - نشستن رامین بر تخت شهنشاهى — چو آگاهی به رامین شد ز موبد
- بخش ۱۱۳ - در انجام کتاب گوید — برآمد آفتاب شاد کامی