فخرالدین اسعد گرگانی
زندگی‌نامهٔ فخرالدین اسعد گرگانی
فخرالدین اسعد گرگانی شاعر و داستانسرای ایرانی نیمهٔ نخست سدهٔ پنجم هجری است. وی معاصر طغرل سلجوقی بود. وی با علوم دینی و حکمی آشنا و بر مذهب "اعتزال" بود. پیش کشیده شدن حدیث ویس و رامین بین او و عمید ابوالفتح مظفر نیشابوری حاکم اصفهان، موجب شد که فخرالدین آن داستان را به نظم درآورد. این داستان از زبان پهلوی به فارسی درآمده و تأثیر زبان پهلوی بر شاعر در این منظومه باعث شده که صورت اصل و کهنهٔ بسیاری از لغات را در کتاب خویش حفظ کند و علاوه بر آن سادگی و بی‌پیرایگی نثر پهلوی شعر وی را بسیار روان و ساده و بی‌تکلف سازد. از این شاعر به جز "ویس و رامین" و چند بیت پراکنده اثر دیگری در دست نیست. وفات وی پس ازسال ۴۴۶ هجری قمری و گویا در اواخر عهد طغرل اتفاق افتاده است.
آثار فخرالدین اسعد گرگانی
شعرهای فخرالدین اسعد گرگانی
- بخش ۷۵ - رسیدن آذین از ویش به رامین — خوشا بادا که از مشرق درآید
- بخش ۷۸ - رسیدن رامین به مرو نزد ویس — خوشا مروا نشست شهریاران
- بخش ۷۶ - پاسخ نامهء ویس از رامین — سر نامه به نام ویس بت‌روی
- بخش ۷۳ - سیر شدن رامین از گل و یاد کردن عهد ویس — چو رامین چند گه با گل بپیوست
- بخش ۷۴ - گفتن رفیدا حال رامین با گل — چو از نخچیر باز آمد رفیدا
- بخش ۷۷ - آگاه شدن ویس از آمدن رامین — اگرچه عشق سر تا سر زیانست
- بخش ۷۹ - پاسخ دادن رامین ویس را — چو رامین دید بانو را دلازار
- بخش ۸۰ - پاسخ دادن ویس رامین را — جوابش داد ویس ماه پیکر
- بخش ۸۸ - پاسخ دادن رامین ویس را — به پاسخ گفت رامین دلازار
- بخش ۸۷ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمنبر ویس گفت ای بی وفا رام
- بخش ۸۵ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمنبر ویس گریان بر لب بام
- بخش ۸۶ - پاسخ دادن رامین ویس را — به پاسخ گفت رامین دل افروز
- بخش ۸۳ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمنبر ویس گفت ای بی خرد رام
- بخش ۸۱ - آمدن ویس دگر بار بر روزن و سخن گفتنش با رخش رامین — چو ویس اندر شبستان رفت و بنشست
- بخش ۸۲ - پاسخ دادن رامین ویس را — دل رامین ز گفتارش بپیچید
- بخش ۸۴ - پاسخ دادن رامین ویس را — دگر باره جوابش داد رامین
- بخش ۸۹ - پاسخ دادن ویس رامین را — به پاسخ گفت ویس ماه پیکر
- بخش ۹۰ - پاسخ دادن رامین ویس را — دگر ره گفت رامین ای سمنبر
- بخش ۹۴ - پشیمان شدن ویس از کردهٔ خویش — شگفتا پر فریبا روزگارا
- بخش ۹۱ - پاسخ دادن ویس رامین را — دگر باره سمنبر ویس مهروی
- بخش ۹۲ - پاسخ دادن رامین ویس را — دگر باره جوابش داد رامین
- بخش ۹۳ - پاسخ دادن ویس رامین را — سمنبر ویس گفتا همچنین باد
- بخش ۹۶ - پاسخ دادن رامین ویس را — جوابی داد رامین دلازار
- بخش ۹۵ - فرستادن ویس دایه را در پى رامین و خود رفتن در عقب — بشد دایه سبک چون مرغ پران