بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم عطار
عطار نیشابوری / بلبل نامه / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
به توفیق خدای صانع پاک
که دانش می‌دهد بر ملک و افلاک
ز بلبل‌نامه بیتی چند گویم
چو آب رفته باز آمد به جویم
قلم برگیر و راز دل عیان کن
سرآغازش به نام غیب‌دان کن
خداوندی که جز وی کس نشاید
که تا بر بندگان روزی گشاید
قلم می‌شد به سر از درد هجران
همی بارید خون بر شکل باران
چو بر کافور مشک ناب داده
به زنجیرش سراسر آب داده
قلم غواص دریای معانی
سخن‌هایش همه چون درّ کانی
ز بهر دردمندان غم گساری
بماند تا قیامت یادگاری
بود روح و روانِ اهل دانش
ز روی عقل و از افهام دانش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن با ستایش خداوند آغاز می‌شود که دانش را به بندگانش عطا می‌کند. شاعر می‌گوید که مانند بلبل، مطالبی درباره احساسات و دردهایش را به نگارش درمی‌آورد و از قلمش می‌خواهد که راز دلش را فاش کند. در ادامه، او به درد جدایی و عواطفش اشاره می‌کند و قلم را مانند یک غواص در دریای معانی می‌داند که به درد و غم مردم پاسخ می‌دهد. این آثار به عنوان یادگاری برای نسل‌ها باقی می‌ماند و به روی عقل و دانش اهل علم نور می‌افشاند.