غزل شمارهٔ ۲۸۷ عطار
عطار نیشابوری / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
آنها که پای در ره تقوی نهاده‌اند
گام نخست بر در دنیا نهاده‌اند
آورده‌اند پشت برین آشیان دیو
پس چون فرشته روی به عقبی نهاده‌اند
آزاد گشته‌اند ز کونین بنده‌وار
خود را همی نه ملک و نه مأوی نهاده‌اند
چون کار بخت و صورت تقوی بدیده‌اند
حالی قدم ز صورت و معنی نهاده‌اند
ایمان به توبه و به ندم تازه کرده‌اند
وین تازه را لباس ز تقوی نهاده‌اند
فرعون نفس را به ریاضت بکشته‌اند
وانگاه دل بر آتش موسی نهاده‌اند
از طوطیان ره چو قدم برگرفته‌اند
طوبی لهم که بر سر طوبی نهاده‌اند
زاد ره و ذخیرهٔ این وادی مهیب
در طشت سر بریده چو یحیی نهاده‌اند
اول به زیر پای سگان خاک گشته‌اند
آخر چو باد سر سوی مولی نهاده‌اند
عطار را که از سخنش زنده گشت جان
معلوم شد که همدم عیسی نهاده‌اند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره کسانی است که به راه تقوا و پرهیزگاری قدم گذاشته‌اند. آنها دنیا را پشت سر گذاشته و به سوی معنویت حرکت کرده‌اند. این افراد از قید و بندها رهایی یافته و نه خود را ملک می‌دانند و نه در مکانی خاص قرار دارند. آنها با ایمان و تصمیم جدی به توبه، به تقوا و پرهیز از دنیا روی آورده‌اند. این افراد با ریاضت، نفس خود را کنترل کرده و دل خود را به عشق الهی پیوند زده‌اند. در نهایت، از مراحل ابتدایی غفلت و دنیاپرستی عبور کرده و به سوی مولای خود، یعنی خدا، حرکت می‌کنند. عطار نیز در نهایت می‌گوید که او همدم عیسی (علیه‌السلام) شده و از کلامش حیات دوباره یافته است.