نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۶۲۴ عطار

عطار نیشابوری / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

ما چو بی‌ماییم از ما ایمنیم

از تولا و تبرا ایمنیم

از تفاخر همچو گردون فارغیم

وز تغیر همچو دریا ایمنیم

چون گذر کردیم از بالا و پست

هم ز پستی هم ز بالا ایمنیم

چون نه نادان و نه دانا مانده‌ایم

هم ز نادان هم ز دانا ایمنیم

چون زبان از نیک و بد دربسته‌ایم

هم ز شنوا هم ز گویا ایمنیم

چون قرار کار ما رفتست دی

لاجرم ز امروز و فردا ایمنیم

نام و ننگ ما در اقصای جهان

گر نهان شد ور هویدا ایمنیم

روز و شب بی راه می‌جوییم راه

زانکه از ناایمنی ما ایمنیم

چون سر عطار گوی راه شد

از سریر لاف و سودا ایمنیم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بیان حالتی از رهایی و ایمنی از نگرانی‌ها و تضادهای دنیوی می‌پردازد. گوینده اعلام می‌کند که از هر نوع برتری و تفاخر بی‌نیاز است و از تغییرات و ناپایداری‌های زندگی ایمن می‌باشد. او به این نکته اشاره می‌کند که دیگر نه به نادانی و نه به دانایی وابسته‌ است و از قضاوت درباره نیک و بد دوری کرده است. همچنین، به دلیل رهایی از وابستگی به زمان و نام و ننگ، احساس آرامش و امنیت می‌کند. در نهایت، او به جستجوی معنای واقعی زندگی ادامه می‌دهد و از خودخواهی و وسوسه‌های دنیوی رهایی یافته است.