(۳) حکایت نوشروان عادل عطار
عطار نیشابوری / بخش نوزدهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
چنین گفتهست نوشروانِ عادل
که گر میری ز درویشی قاتل
ترا بهتر بوَد آن زخمِ شمشیر
که از نان فرومایه شوی سیر
مشو با اهلِ دنیا در ستیزه
که مرداریست و مشتی کِرم ریزه
بیک ره اهلِ دنیا در ریاست
چو کِرمانند در عین نجاست
زر و سیم و قبول و کار و بارت
نیاید در دم آخر بکارت
اگر اخلاص باشد آن زمانت
بکار آید وگرنه وای جانت
بهر چیزی که در دنیا کمالست
یقین میدان که آن در دین وبالست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
نوشروان عادل میگوید که اگر مرگ تو به دست درویشی باشد بهتر از آن است که با نان بیارزش سیر شوی. او توصیه میکند که با اهل دنیا در جستوجو و ستیزه نباشی چون آنها فقط به ظاهر و دنیا وابستهاند و در حقیقت به ارزشهای اخلاقی و معنوی پایبند نیستند. ثروت و مقام دنیا در نهایت به درد نمیخورد و اگر اخلاص در کارهایت وجود نداشته باشد، عاقبت بدی در انتظار تو خواهد بود. بنابراین، هر چیزی که در دنیا کمال دارد، در دین بهعنوان بار سنگین محسوب میشود.