(۴) حکایت در ذمّ دنیا عطار
عطار نیشابوری / بخش نوزدهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
چنین دادست صاحب شرع فتوی
که هر کو یک سخن گوید ز دنیی
به پانصد سال ره کانرا شمارست
ز جنّت دور افتد، این چه کارست
ز دنیا یک سخن، خود چون بوَد آن
که گر افزون بود افزون بود آن
کسی کو عمر در دنیی بسر برد
قوی مردی بوَد، در دین اگر مُرد
چو کُشتی در ره دنیا تو خود را
خری باشی که باشی گول و خود را
ز دنیی جزپشیمانی چه خیزد
نمی‌دانی ز نادانی چه خیزد؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تأثیر منفی دنیا بر روح و دین انسان اشاره دارد. صاحب شرع فتوا داده که هرکس درباره دنیا سخنی بگوید، به اندازه‌ای از رحمت الهی دور می‌شود. اگر کسی به دنیا وابسته باشد و عمرش را در آن سپری کند، در واقع نمی‌تواند به خوبی‌های دین دست یابد. روحیه‌ای همچون کشتی در دریای دنیا دارد که ممکن است گول زودگذرها و فریب‌ها را بخورد. در نهایت، نتیجه‌ای جز پشیمانی از دنیا نصیب انسان نمی‌شود و از نادانی خود نمی‌تواند بهره‌ای ببرد.