شمارهٔ ۸۰ عطار
عطار نیشابوری / باب چهارم: در معانی كه تعلّق به توحید دارد / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
هر دیده که اسرار جهان مطلق دید
جُزْو از کُل و کُل ز کُلِّ کُلْ مشتق دید
چه جُزْو و چه کُل چون همه باید حق دید
تا حق بنبینی همه نتوان حق دید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این اشعار به بیان این مفهوم میپردازند که هر کسی که عمق اسرار جهان را دریابد، باید به ارتباط جزو و کل توجه کند. در اینجا، جزو و کل به یک ذات واحد اشاره دارند و هر دو باید در پرتو حقیقت بررسی شوند. تنها با درک حقیقت میتوان حقیقت را بهطور کامل شناخت. به عبارت دیگر، بدون دیدن حق، قادر به درک کامل حق نیستیم.