بخش ۱۲ - الحكایة و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش دهم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
سایلی پرسید از آن دانای پاک
کاخرت چیست آرزو در زیر خاک
گفت آنجا بایدم جان در میان
در میان جان جمال حق عیان
چشم از هر سویم آورده درو
بی تشوش رویم آورده درو
تا قیامت همچنان خوش مانده
بی خبر از آب وآتش مانده
گر دمی این زندگی میبایدت
پای تا سر بندگی میبایدت
بندگی از خود شناسی شد تمام
نیست مرد بی ادب صاحب مقام
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، سایلی از دانای پاک درباره آرزوهای انسان در دنیای پس از مرگ سوال میکند. پاسخ میشنود که در آنجا باید جان در میان باشد و جمال حق به وضوح نمایان است. زندگی در دنیای مادی بیخبر از مشکلات و سختیها میگذرد. اگر کسی بخواهد از زندگی بهرهبرداری کند، باید تمام وجودش را به بندگی خداوند اختصاص دهد. شناخت خود و بندگی از نشانههای کمال هستند و هیچ مرد محترمی بدون ادب و تواضع به مقام نخواهد رسید.