نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۱ - الحكایة و التمثیل عطار

عطار نیشابوری / بخش یازدهم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

هست در دریا یکی حیوان گرم

نام بوقلمون و هفت اعضاش نرم

نرمی اعضای او چندان بود

کو هر آن شکلی که خواهد آن بود

هر زمان شکلی دگر نیکو کند

هرچه بیند خویش مثل او کند

چون شود حیوان بحری آشکار

او بدان صورت درآید از کنار

چون همه چون خویش بینندش ز دور

کی شوند از جنس خود هرگز نفور

او درآید لاجرم از گوشهٔ

خویش را سازد از ایشان توشهٔ

چون طلسم او نگردد آشکار

او بدین حیلت کند دایم شکار

گر دلت آگاه معنی آمدست

کار دینت ترک دنیا آمدست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در دریا حیوانی به نام بوقلمون وجود دارد که اعضای نرمی دارد و می‌تواند هر شکلی که بخواهد به خود بگیرد. این حیوان هر بار که شکلی جدید می‌سازد، خود را به حالت دیگری درمی‌آورد و شبیه به آنچه می‌بیند، می‌شود. زمانی که این حیوان از دید دور شود، دیگران او را نمی‌شناسند و نمی‌توانند از او فاصله بگیرند. او با این روش همیشه در حال کمین است. پیام این شعر این است که اگر دل شما به معنای واقعی آگاه شود، باید به دین و ارزش‌های روحانی خود اهمیت بیشتری دهید و از دنیای مادی دور شوید.