بخش ۴ - الحكایة و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش چهاردهم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
در وجود آمد بزرگی را پسر
نام حالی روستم کردش پدر
خود ز سستی سخت ناچیز آمد او
نام بودش روستم؛ حیز آمد او
هرکه دون حق ترا نامی نهد
تو یقین دان کان ترا دامی نهد
گر مسلم میشدی کاری به نام
میشدی از نام هرکاری تمام
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به این موضوع اشاره میکند که بزرگی و عظمت به نام و مقام وابسته نیست. او با اشاره به داستان رستم و پسرش، میگوید که رستم به خاطر سستی و نقصان پسرش، نام "حیز" به او داده است. همچنین، شاعر به این نکته میپردازد که اگر شخصی بخواهد به مقام و نام نیک برسد، باید خود را به کار و عمل درست مقید کند، چون نام و شناسنامه تنها در صورتی ارزشمند است که فرد شایستگی آن را داشته باشد. در نهایت، او بر این باور است که کار و عمل است که نام را به حقیقت میبرد.