نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۱ - الحكایة و التمثیل عطار

عطار نیشابوری / بخش بیست و یکم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

ابن سیرین گفت جانم در جسد

بر کسی هرگز نبرد الحق حسد

زانکه نیست از دو برون حال ای اخی

یا بهشتیست این کس ویا دوزخی

گر بهشتیست او پس آن چندان کمال

کو بخواهد یافت آنگه بی زوال

آن همه او راست دنیاش اندکی

کی حسد باشد براندک بی شکی

آن همه چون خواهدش آمد بدست

من حسد ورزم ازین اندک که هست

ور ز اهل دوزخست این مبتلا

آنچه او را هست در پیش از بلا

کی روا باشد حسد بردن برو

نوحه باید یا دعا کردن برو

چون ترا از گردهٔ نانست زیست

آخرت چندین حسد از بهر چیست

چون ترا هر روز یک گرده تمام

گردهٔ چون حاصل آمد والسلام

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

ابن سیرین می‌گوید که حسد ورزیدن نسبت به دیگران بی‌فایده است، زیرا یا فرد مورد حسادت بهشتی است که در این صورت سزاوار کمالات بیشتری است و حسد بر او نادرست است، یا اینکه دوزخی است که در این صورت باید برای او دعا کرد و حسد ورزیدن جایز نیست. او به این نکته اشاره می‌کند که زندگی در دنیا اندکی است و حسد بر این اندک بی‌معنی است. بنابراین، بهتر است به جای حسد، به زندگی خود و روزی که داریم، قناعت کنیم و در پی رشد و ارتقاء خود باشیم.