نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۷ - در صفت مجاهد نفس عطار

عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

نفس نتوان گشت الا با سه چیز

چون بگویم یاد گیرش ای عزیز

خنجر خاموشی و شمشیر جوع

نیزهٔ تنهایی و ترک هجوع

هرکه را نبود مرتب این سلاح

نفس او هرگز نمی‌یابد فلاح

چونکه دل بی یاد اللهت بود

دیو ملعون یار همراهت بود

اهل دنیا را چو دیوار آیدش

لقمهای چرب و شیرین بایدش

هر که او دربند سیم و زر شود

در عقوبت عاقبت مضطر شود

آنکه بهر آخرت کارش بود

از خدا تشریف بسیارش بود

مال دنیا خاکساران را دهند

آخرت پرهیزکاران را دهند

هست شیطان ای برادر دشمنت

غل آتش خواهد اندر گردنت

مدبری کو رو بدنیا آورد

بهره کی از عالم عقبی برد

ای پسر با یاد حق مشغول باش

وز خلایق دور همچو غول باش

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به اهمیت کنترل نفس و راه‌های صحیح زندگی اشاره می‌کند. او می‌گوید که برای مهار نفس، نیاز به سه ابزار داریم: خنجر خاموشی، شمشیر جوع و نیزه تنهایی. بدون این ابزارها، فرد نمی‌تواند به موفقیت برسد. همچنین، یاد خداوند را مهم می‌داند و می‌گوید که اگر دل به یاد خدا نباشد، شیطان همواره همراه فرد خواهد بود. او به این نکته تأکید می‌کند که دنیا برای اهل آن، لذایذ موقتی دارد، اما افرادی که برای آخرت تلاش می‌کنند، به پاداش واقعی دست خواهند یافت. در نهایت، شاعر بر ضرورت یاد خداوند و دوری از دنیا و مMaterialistic زندگی تأکید می‌کند.