نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۶ - در صفت اخلاق ذمیمه عطار

عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

چارچیز دیگر ای نیکو سرشت

هست از جمله خلایق نیک زشت

زان چهار اول حسد کینی بود

زان گذشتی عجب و خود بینی بود

خشم خود دیگر فروناخوردنست

خصلت چارم بخیلی کردنست

ای پسر کم گرد گرد این خصال

از برای زانکه زشتست این فعال

غل و غش بگذار چون زر پاک شود

پیش از آن که خاک گردی خاک شو

حرص بگذار و قناعت پیشه کن

آخر از مردن یکی اندیشه کن

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به چهار صفت ناپسند اشاره دارد که انسان‌ها باید از آن‌ها دوری کنند: حسد، کینه، خشم و بخل. نویسنده به مخاطب توصیه می‌کند که این خصایل زشت را کنار بگذارد و به صفات نیکو بپردازد. همچنین تأکید می‌کند که افراد باید قبل از مرگ به تفکر و تصفیهٔ درون خود بپردازند و قناعت را بر حرص ترجیح دهند. در نهایت، پیام اصلی متن دعوت به پاک‌سازی روح و دوری از ویژگی‌های منفی است.