نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۵ - در بیان چار چیز که آدمی را شکست آرد عطار

عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

آدمی را چار چیز آرد شکست

با تو گویم گوش دار ای حق‌پرست

دشمن بسیار و وام بی‌شمار

شغل بی‌حد و عیال بی‌ قطار

وای مسکین که غرق وام شد!

هر دمی از غصه خون‌آشام شد

هر که‌را بسیار باشد دشمنش

خیره گردد هر دو چشم روشنش

هر که‌را اشغال بسیارش بود

در زمانه زاریِ کارش بود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شعر به این موضوع اشاره دارد که زندگی آدمی با چهار عامل اصلی می‌تواند دچار شکست و نابودی شود. این عوامل شامل دشمنان زیاد، وام‌های فراوان، کارهای زیاد و خانواده‌ای بی‌پایان هستند. شاعر به درد و رنج کسانی که تحت فشار این مشکلات هستند اشاره می‌کند و می‌گوید فردی که دشمنانش بسیار باشد، امکان دارد دچار بی‌قراری و ناراحتی شود. در نهایت، زندگی در چنین شرایطی به شدت دشوار و پر زحمت خواهد بود.