غزل شمارهٔ ۱۰۴۸ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
اینقدر ریش چه معنی دارد
غیر تشویش چه معنی دارد
آدمی، خرس؟ چهظلم است آخر!
مرد حق، میش؟ چه معنی دارد
حذر از زاهد مسواک به سر
عقرب و نیش چه معنی دارد
دعوی پوچ به این سامان ریش
نرود پیش چه معنی دارد
یک نخود کله و ده من دستار
این کم و بیش چه معنی دارد
شیخ برعرش نپرد چه کند
غیر پر ریش چه معنی دارد
بیدل اینجا همه ریش است و فشاست
ملت و کیش چه معنی دارد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی بیمعنایی و پوچ بودن ظاهرگرایی در عدهای از افراد میپردازد. شاعر با اشاره به ریش و دیگر نمادهای ظاهری، تأکید میکند که تنها توجه به ظواهر و علامتها، بدون درک واقعی و باطن، هیچ ارزشی ندارد. او به ظلمی که در جامعه وجود دارد و نیز بیمعنی بودن جدالهای پوچ اشاره میکند. در نهایت، تأکید میکند که اگر حقایق در زندگی مورد توجه قرار نگیرد، وجود ظواهر مثل ریش و بندکشی، همگی بیمعنا خواهد بود.