غزل شمارهٔ ۲۰۲۱ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
هرگه به برگ و ساز معیشت گریستم
خندیدم آنقدر که به طاقت گریستم
چون شمع کلفت سحری داشتم به پیش
دور از وطن نرفته به غربت گریستم
نقشی بر آب می‌زند اجزای کاینات
حیرانم اینقدر به چه مدت گریستم
چون ابرم انفعال به دور حیا گداخت
تا بر مزار عالم عبرت گریستم
ای شمع سعی عجز همین خاک گشتن است
من هم به نارسایی طاقت گریستم
از بسکه درد بی‌اثری داشت طینتم
در پیش هر که کرد نصیحت گریستم
بیدردی‌ام کشید به دریوزهٔ عرق
مژگان نَمی نداشت خجالت گریستم
یک اشک گرم داشت شرار ضعیف من
باری به دیدهٔ رم فرصت گریستم
حسرت شبی به وعدهٔ دیدارم آب کرد
از هر سرشک صبحِ قیامت گریستم
روزی که اشک شد گره دیدهٔ گهر
بر تنگی معاش فراغت گریستم
هر جا طمع فکند بساط توقعی
چون آبرو به مرگ قناعت گریستم
اندوهم از معاصی پوچ آنقدر نبود
بر خفت تنزل رحمت گریستم
بیدل گر آگهی سبب گریه‌ام مپرس
بیکار بود ذوق ندامت، گریستم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیانگر احساسات عمیق شاعر درباره زندگی و غم‌های آن است. شاعر در آن به گریه‌هایش در مورد مسائل مختلف از جمله معیشت، غربت، و دردهای درونی اشاره می‌کند. او توصیف می‌کند که چقدر از درد و ناامیدی‌هایش گریسته و چگونه این اشک‌ها بخشی از وجودش شده‌اند. همچنین به نارسایی‌ها و کمبودهایش، حسرت‌ها، و نتایج ناشی از خطاهایش پرداخته و در نهایت به این نکته اشاره می‌کند که دلیل گریه‌اش به نوعی از ندامت و عدم رضایت از زندگی باز می‌گردد. شاعر به طور کلی در جستجوی معنای زندگی و شناخت دلایل غم خود است.