شمارهٔ ۳۹ - قطعه بلند اقبال
بلند اقبال / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
سیم خالص عیار هم گاهی
می نهندش به امتحان در قال
ماه را هم که در فلک بینی
می شود گاه بدر وگاه هلال
هفت سیاره هم چو می نگری
گه شرف می کنندوگاه وبال
همه روز آفتاب عالمتاب
صبح دارد طلوع و شام زوال
دو سه روزی جهان به کام ار نیست
گو نباشد از این مدار ملال
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به تغییرات و ناپایداری‌های دنیا اشاره می‌کند. او می‌گوید که مانند طلا، انسان‌ها و اوضاع آن‌ها نیز تحت آزمایش و تغییرات قرار می‌گیرند. ماه و سیارات نیز در آسمان گاهی کامل و گاهی ناقص هستند. همینطور خورشید هر روز طلوع و غروب می‌کند. در انتها به این نتیجه می‌رسد که اگر چند روز دنیا بر وفق مراد نباشد، نباید نگران بود، زیرا این تغییرات طبیعی هستند.