شمارهٔ ۴۹ - قطعه بلند اقبال
بلند اقبال / قطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
پی سواری خود مردمان خرندخری
برای صرفه که جونیم من دهند به او
به اسب تازی مایل کسی نمی گردد
که خرج اوبودا فزون اگر چه هست نکو
اگر چه اسب مر او را دهد نجات ازخصم
اگر چه خر کند او را فرو به گل درجو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به تفاوت نگاه مردم به اسب و الاغ اشاره میکند. او میگوید که مردم به خاطر صرفهجویی و هزینه کمتر، به خر اعتماد میکنند، حتی اگر الاغ نسبت به اسب توانایی کمتری داشته باشد. با اینکه اسب میتواند در مبارزه نجاتدهنده باشد، اما هزینههای نگهداری آن بیشتر است و در نهایت، افراد به جنبههای اقتصادی و عملی توجه بیشتری دارند.