شمارهٔ ۲۵ دقیقی
دقیقی طوسی / ابیات پراکنده / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
در افکند ای صنم ابر بهشتی
زمین را خلعت اردیبهشتی
زمین بر سانِ خون‌آلودِ دیبا
هوا بر سانِ نیل‌اندودِ مِشتی
به طعم نوش گشته چشمه آب
به رنگ دیدهٔ آهوی دشتی
بهشت عدن را گلزار مانَد
درختْ آراسته، حور بهشتی
چنان گردد جهان هزمان که در دشت
پلنگ آهو نگیرد جز به کُشتی
بتی باید کنون خورشیدچهره
مهی گر دارد از خورشید پُشتی
بتی رخسار او همرنگ یاقوت
میی بر گونهٔ جامه‌یْ کنشتی
جهان طاووس گونه گشت گویی
به جایی نرمی و جایی درشتی
بدان مانَد که گویی از می و مشک
مثال دوست بر صحرا نبشتی
ز گِل بوی گلاب آید بِدانسان
که پنداری گُل اندر گِل سرشتی
دقیقی چار خصلت برگزیده‌ست
به گیتی از همه خوبی و زشتی
لب یاقوت‌رنگ و نالهٔ چنگ
می چون زنگ و کیش زردهشتی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر از شاعر به توصیف زیبایی‌های بهشت و طبیعت می‌پردازد. شاعر به تصویر کشیدن عناصر مختلف طبیعت مثل چشمه آب، گل‌ها و حیوانات می‌پردازد و آن‌ها را با ویژگی‌های بهشتی مقایسه می‌کند. او بر این باور است که زمین به مانند بهشت زیبا و خوشبو شده و زیبایی‌های آن به قدری است که انسان را به حیرت می‌آورد. همچنین او به وصف زیبایی‌های بتی با ویژگی‌های خورشید و یاقوت اشاره می‌کند و از لطافت و زشتی‌های جهان یاد می‌کند. در این شعر، ترکیب رنگ‌ها، طعم‌ها و عواطف به زیبایی به تصویر کشیده شده است.