نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ٢۶۶ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

جاهل از بهر که و هیزم و بهر علفست

نه بدان پایه که بر صدر بزرگیش برند

عالم ار لنگ و کر و کور بود محترم است

جاهلانرا چو فرو مرد جوارح بمرند

پای گاو است نگهبان سر گاو به کار

پا چو بشکست بناچار سرش را ببرند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر به نکته‌ای اشاره می‌شود که جاهلان تنها به خاطر ثروت و دارایی خود مورد احترام قرار می‌گیرند، نه به خاطر دانش یا فضیلت. در مقابل، افراد عالم و دانا حتی اگر نقصی داشته باشند، مانند لنگ بودن یا ناشنوا بودن، همچنان محترم‌اند. همچنین به تشبیه آن اشاره می‌شود که اگر پای گاو بشکند، برای نگهبانی از سر آن مجبورند که آن را ببرند، که نمادی از اهمیت نداشتن جاهلان به سرچشمه دانش و خرد است.