شمارهٔ ۱۹ امامی هروی
امامی هروی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بربود دلم، در چمنی، سرو روانی
زرین کمری، سیمبری، موی‌میانی
خورشیدوَشی؛ ماهرخی، زهره‌جبینی
یاقوت لبی، سنگدلی، تنگ دهانی
عیسی‌نفسی، خضردَمی، خاتم دوران
جم‌مرتبتی، تاجوری، شاه‌نشانی
شکر شکرینی، چو شکر در دل خلقی
شوخی، نمکینی، چو نمک شور جهانی
در چشم امل، معجزهٔ آب حیاتی
در باب سخن نادرهٔ سحر بیانی
جادوفِکنی، عشوه‌گری، فتنه‌پرستی
لشکر‌شکنی، تیرقَدی، سختکمانی
بیدادگری، کج‌کلهی، عربده‌جوئی
آسیب‌ِ دلی، رنجِ تنی، راحتِ جانی
بی زلف و رخت حاصل ترکیب امامی
آهی و سرشکی و بخاری و دخانی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر توصیف زیبایی‌ها و ویژگی‌های یک معشوقه است. شاعر با استفاده از تصاویری زیبا و نمادین، به صفات و جلوه‌های مختلف او اشاره می‌کند. او را به یک سرو در چمن، با موهایی چون طلا و لب‌هایی چون یاقوت وصف می‌کند. معشوقه به عنوان نماد خورشید و ماه معرفی می‌شود و صفات زنده و جادویی به او نسبت داده می‌شود. همچنین شاعر از احساسات شیرین و تلخ ناشی از عشق، رنج و راحتی، و زیبایی‌های ویرانگرانهٔ معشوق سخن می‌گوید. در نهایت، این توصیف‌ها احساساتی عمیق و مختلط را از عشق و آرزوها منتقل می‌کند.