غزل شمارهٔ ۵۲ عراقی
عراقی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
با شمع روی خوبان پروانه‌ای چه سنجد؟
با تاب موی جانان دیوانه‌ای چه سنجد؟
در کوی عشقبازان صد جای جوی نیرزد
تن خود چه قیمت آرد؟ویرانه‌ای چه سنجد؟
با عاشقان شیدا، سلطان کجا برآید؟
در پیش آشنایان بیگانه‌ای چه سنجد؟
در رزم پاکبازان عالم چه قدر دارد؟
در بزم بحر نوشان پیمانه‌ای چه سنجد؟
از صدهزار خرمن یک دانه است عالم
با صدهزار عالم پس دانه‌ای چه سنجد؟
چون عشق در دل آمد، آنجا خرد نیامد
چون شاه رخ نماید فرزانه‌ای چه سنجد؟
گرچه عراقی، از عشق، فرزانهٔ جهان شد
آنجا که این حدیث است افسانه‌ای چه سنجد؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره ارزش و اهمیت عشق و زیبایی صحبت می‌کند. شاعر با استفاده از تشبیهات و تصاویری زیبا به مقایسه چیزهای مادی و معنوی می‌پردازد و نشان می‌دهد که محبت و عشق به دیگران، خاص و بی‌نظیرتر از هر چیز دیگر است. او بیان می‌کند که در برابر عشق و زیبایی، چیزهای دنیوی هیچ ارزشی ندارند و عقل و خرد در مواجهه با عشق ناتوان است. در نهایت، شاعر اشاره می‌کند که عشق، حتی اگر فرد را به فرزانگی و دانش برساند، باز هم در برابر عظمت و شگفتی عشق، تنها یک افسانه است.