شمارهٔ ۱۲۳ - مخترع امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
به خوبی شد چنان آن سیم بر شوخ
که در خوبان چو او نبود دگر شوخ
چسان هوشم به جا ماند که هستند
دو چشم مستت از هم بیشتر شوخ
ترا شوخی چنان باشد که باشد
به تمکین تر کسی پیش تو هر شوخ
نگیرد دل بآن ظالم ز بیداد
ز شوخی مانده کشتن نیست بر شوخ
چه تسکین یابد از پند پدروار
که بیحد هست آن زیبا پسر شوخ
بهر صورت مرا دیوانه دارند
پری رویان به تمکینند اگر شوخ
بود فانی هلاک جان پیران
اگر افتاد طفل سیمبر شوخ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره زیبایی و شوخی یک جوان است که در مقایسه با دیگران برجسته و بی‌نظیر است. شاعر به توصیف چشمان مست و جذاب او می‌پردازد و می‌گوید که شوخی و دلربایی او به قدری زیاد است که دیگران را به خود جذب می‌کند. همچنین به تأثیرات منفی عشق و زیبایی او بر دیگران اشاره می‌کند، به طوری که عشق به او می‌تواند به هلاکت و دیوانگی منجر شود. در نهایت، شاعر به نوعی تسلیم و تحسین نسبت به این زیبایی و شوخی اشاره می‌کند.