شمارهٔ ۱۲۴ - مخترع امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)
بود گرچه جام می لاله‌گون تلخ
ولی جام هجرست از وی فزون تلخ
گر این هر دو تلخ است لیکن به اغیار
بود یار می خوردن از حد برون تلخ
ز هجران بدانگونه تلخست عمرم
که آید برون گر زنی زخم خون تلخ
در آن بین که چون شربت هجر تلخست
مگو ساغر عشرتت گشت چون تلخ
ازان تلخ کامم گه باده خوردن
که ریزد می از جام چرخ نگون تلخ
اگر عیش من تلخ شد عیب نبود
کند عیش اهل وفا چرخ دون تلخ
به فانی نه بد تلخکامی چو شد یار
یقین دان که شد کام عیشش کنون تلخ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به تلخی‌های عشق و جدایی اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که هرچند نوشیدنی (جام می) به خودی خود تلخ است، درد و تلخی ناشی از فراق محبوبش بیشتر از آن است. عمرش به خاطر هجران تلخ می‌گذرد و حتی در لحظات شاد زندگی‌اش، تلخی فراق را حس می‌کند. شاعر از این موضوع می‌گوید که اگر شادی‌اش تلخ شده، دلیلی ندارد چون این تلخی برای کسی که به وفا و عشق پایبند است، طبیعی است. در نهایت، زندگی با یار، هرچند تلخ است، نشان‌دهنده عواطف عمیق و واقعیت عشقی است که با جدایی همراه شده.