شمارهٔ ۱۲۸ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
باد با طره دلدار بهر تار چه کرد
زیر هر تار به دلهای گرفتار چه کرد؟
صورتش کرد چو آراسته مشاطه صنع
وه که در گونه آن عارض و رخسار چه کرد
با همه سنگدلی رحم کنی گردانی
که شب هجر تو با روز من زار چه کرد؟
روح بخش است لبت خازن حکمت یا رب
درج در جوهر آن لعل شکربار چه کرد؟
عکسی از لمعه لعل لب شیرین چو به کوه
پرتو افکند به فرهاد جگر خوار چه کرد؟
منع ازان زلف مکن شیخ که در گردن جان
پیر دیرم بجز آن حلقه زنار چه کرد؟
عقل در وضع فلک پی نبرد بین که حکیم
حل این نکته باندیشه بسیار چه کرد؟
همه ذوقست و صفا تعبیه معمار قضا
وه که در چار حد کلبه خمار چه کرد؟
فانی آمد به سوی میکده چون اهل صلاح
گر نشد رهن به می خرقه و دستار چه کرد؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به زیبایی و تأثیرات عاشقانه باد و زلف معشوقه اشاره می‌کند. او توضیح می‌دهد که چگونه باد به تارهای زلف دلدار لطمه می‌زند و دلهای عاشقان را متاثر می‌کند. او همچنین از زیبایی چهره معشوقه و تأثیر آن بر دل عاشق سخن می‌گوید، و درد هجران را هم در ارتباط با محبت و عشق بیان می‌کند. شاعر به روح بخشی لب معشوقه و زیبایی آن اشاره می‌کند و تأثیر آن را بر عاشق مقایسه می‌کند. همچنین به حکمت و دانایی اشاره می‌کند و از دلیل‌های پیچیده عشق و قدرت قضا و قدر سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر به تجربه عشق و رفتن به میکده و رهایی از قید و بندها اشاره می‌کند. این شعر به خوبی احساسات عمیق و پیچیده عاشقانه را بازتاب می‌دهد.