نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۳۰ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی

امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

مرا دل از خرابات مغان بیرون نخواهد شد

چه سوی خانقاهش ره نمایم چون نخواهد شد

به طوف گلشن و گل رند عاشق را کجا جویی؟

که جز با روی گلرنگ و می گلگون نخواهد شد

به صحرای جنون هر کو قدم زد چون مرا بیند

پی تعلیم سودا جانب مجنون نخواهد شد

ته هر وصله ای از خرقه ام کز یکدرم باشد

به جز وجه شراب و شاهد موزون نخواهد شد

ز جام وصلش از یکقطره بویی هم نخواهد یافت

دلم تا در هوایش قطره قطره خون نخواهد شد

چه سوی کهنه اوراق علوم آرم نظر زانرو

که مالیت ندارد باده را مرهون نخواهد شد

من آن رند خراباتم که پیش همتم در دیر

عوض یک جرعه می را گنج افریدون نخواهد شد

چو پیر دیر را شأن از نهم گردون بلند آمد

ز قبض و بسط گردون شاد یا محزون نخواهد شد

بر کامل جهان و اهل او را وزن خس نبود

غمین و خوشدل از احوال دون جز دون نخواهد شد

چنان رنجور کردی از بلای هجر فانی را

که جز وصل تو از عمر ابد ممنون نخواهد شد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر تصنیفی از شاعر ایرانی، حافظ است که در آن به محبت و عشق و جاذبه‌های دنیای عرفانی اشاره می‌کند. شاعر بیان می‌کند که نمی‌تواند دل از حالات و جذابیت‌های خاص خود جدا کند و هر نوع جستجو برای یافتن دیگر معانی و مفاهیم بی‌ثمر است. او نسبت به عشق و وصال معشوق تأکید دارد و نشان می‌دهد که تنها با وجود معشوق و لذایذ عشق، زندگی و احساساتش معنا می‌یابد. همچنین، شاعر به گذر زمان و بی‌ثمری تلاش‌های دیگران برای رسیدن به عشق واقعی اشاره می‌کند و می‌گوید که برای او، هجر و دوری از معشوق دردناک‌ترین حالتی است که می‌تواند تجربه کند. در نهایت، او دلش تنها به وصال و نزدیکی معشوق نیاز دارد و تنها در آن صورت احساس شادکامی و خوشبختی خواهد کرد.