نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۵۵ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی

امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

هر که در دیر مغان جام شرابی دارد

رسدش گر به فلک ناز و عتابی دارد

آنکه در میکده بگرفت به کف رطل گران

چرخ بر روی میش حکم حبابی دارد

روضه و حور به کوثر چه کند یاد آنک او

شاهد و منزل امن و می نابی دارد

در گدایان خرابات نیامد به حساب

هر که از سلطنت دهر حسابی دارد

آتش روی عرقناک تو چون چشمه مهم

باز در حسن عجب آبی و تابی دارد

صوت بلبل ز چه معنی نبود فیض رسان

که ز اوراق گل تازه کتابی دارد

کشور حسن وی آباد ز آسیب زوال

کز وفا پرسه احوال خرابی دارد

می و معشوق رسان یاربش از لطف بآن

کز خمار اندوه و از هجر عذابی دارد

فانی از چرخ و نجوم از چه بنالد که به دهر

شاه خورشیدوش عرش جنابی دارد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به زیبایی و جذابیت عشق، شراب و میکده می‌پردازد. شاعر اشاره می‌کند که کسی که در میکده جام شرابی دارد، به مراتب چیزهای با ارزشی چون ناز و عتاب عرشی را به دست می‌آورد. او تأکید می‌کند که لذت‌های بهشت و زیبایی‌های آن به یاد عشق و شرابی که دارد، در مقایسه با آن، بی‌معناست. همچنین، شاعر از آتش عشق و زیبایی محبوبش صحبت می‌کند و بیان می‌کند که عشق و شور زندگی در این دنیا چه اهمیت دارد. در نهایت، او از وفاداری و عشق به معشوق می‌گوید و به این نکته اشاره دارد که با وجود ناراحتی‌ها و سختی‌ها، قدرت عشق و شراب نباید نادیده گرفته شود.