شمارهٔ ۲۳۴ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
ما به میخانه پی دفع گناه آمدهایم
یعنی از زهد ریایی به پناه آمدهایم
سر به کونین نیاریم فرو از دو قدح
چو بگوییم پی حشمت و جاه آمدهایم
روی چون بر ره میخانه نهادیم مزن
طعن بیراهی ما چونکه به راه آمدهایم
پیر میخانه مگر دست بگیرد به کرم
ور نه در بحر ریا غرق گناه آمدهایم
خس و خاشاک غم و غصه چه سنجد چون ما
مست و بیخود شده با آتش و آه آمدهایم
روزگار سیه آورد به چشم سیهت
ما سیهخانه به آن خانه سیاه آمدهایم
منت خاک درت مانده به چشم فانی
بار برداشته با پشت دوتاه آمدهایم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به میخانه میرود تا از گناه و ریا فرار کند. او بیان میکند که نمیخواهد از دو جام شراب کمتر از آنچه برآورده میشود، استفاده کند و به جای طعنهزدن، به مسیری که انتخاب کرده احترام میگذارد. او از پیر میخانه میخواهد که او را راهنمایی کند، وگرنه در گل و لای ریا غرق خواهد شد. شاعر احساس میکند که غم و اندوه هیچ ارزشی در مقابل حالت مستی و رهایی او ندارد. او به وضعیت تاریک زندگی اشاره میکند و به این نکته میپردازد که به این میخانه سیاه آمدهاند تا از بار سنگین زندگی رهایی یابند. در نهایت، نشان میدهد که هر فردی به دنبال رسیدن به آرامش و فاصله گرفتن از مشکلات زندگی است.