نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۴۹ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی

امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

ای شه صف‌شکنان خسرو ناوک‌فکنان

صد شکست از صف مژگان تو بر صف‌شکنان

تلخ‌کام از شکر لعل لبت نوش‌لبان

زهرخند از لب شیرین تو شیرین‌دهنان

از قدت پست شده سایه شمشادقدان

وز تنت لرزه چو سیماب به سیمین‌بدنان

خط سودای تو بر جبهه‌کشان سبزخطان

سنگ بیداد تو بر سینه‌زنان جورفنان

لب نهان کن ز رقیبان که نهان اولی‌تر

خاتم ملک سلیمان ز بر اهرمنان

بنده پیر مغانم که گه اهل نشاط

هست دُردی‌کش جام کرمش برهمنان

دوش از حالت پروانه سؤالی کردم

کز چه بر آتش سوزنده روی چرخ‌زنان؟

جام می گریه‌کنان گفت که دانی چه شود

جلوه‌گر در نظرت شعله جان‌سوز چنان؟

فانیا لاله‌صفت غرقه به خون رو که بسی است

هر طرف چون تو در این بادیه خونین‌کفنان

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف زیبایی و تاثیرگذاری یک معشوقه می‌پردازد. شاعر از قدرت و جذابیت چشمان معشوقه می‌گوید که با یک نگاه، دل‌ها را می‌شکند و بر صف دشمنان غلبه می‌کند. او به تلخی لبی شکرین اشاره می‌کند که زهرخندش بر کام شیرین دوستان اثر می‌گذارد. همچنین، به شکوه و قامت بلند معشوق اشاره می‌کند و از لرزیدن بدن او مانند نقره در برابر زیبارویان سخن می‌گوید. شاعر تلاش می‌کند تا معشوقه را از رقبا پنهان کند و به محبت و محبت‌هایش اشاره می‌کند. در نهایت، او از جامی سخن می‌گوید که در آن غم و اندوه را در کنار زیبایی معشوقه تجلی می‌دهد و به کوتاهی عمر و زیبایی پر پر گل اشاره می‌کند. به طور کلی، شعر به زیبایی و تأثیر عشق و محبت پرداخته و عمق احساسات انسانی را به تصویر می‌کشد.