شمارهٔ ۲۵۹ - اختراع امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تو گشتی کج کلاه جمله شاهان
غلط گفتم که شاه کج کلاهان
چه حسنست اینکه خون هر که ریزی
نهد سر پیش رویت عذرخواهان
چو عشقت دعوی خونم نموده
دو چشم خونفشانم شد گواهان
زنخدانت چو یابم بر کنم دل
ز سیب روضه نی سیب سپاهان
ز هجرت خون رود از مردم چشم
به عشقم سرخ رو زین رو سیاهان
ز محرومی گناه خود نداند
چو ریزی خون خیل بی‌گناهان
به فانی بین که اندازند گاهی
نظر سوی گدایان پادشاهان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به عشق و دردهای ناشی از آن پرداخته است. او از عشق می‌گوید که باعث ریزش خون دلش شده و چشمانش را پر از اشک کرده است. همچنین، به زیبایی و جذابیت محبوبش اشاره می‌کند و حسرت و اندوه ناشی از دوری از او را بیان می‌کند. شاعر به ظلمت و غم‌های ناشی از هجرت و جدایی اشاره می‌کند و در نهایت به نگاهی به وضعیت اجتماعی و رابطه بین قدرت و افراد ضعیف اشاره می‌کند. این شعر نمایانگر عواطف عمیق انسانی و تضادهای اجتماعی است.