شمارهٔ ۵۸ - تتبع شیخ امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
می آینه گون صاف و قدح آینه فام است
جز عکس رخ یار درو دان که حرام است
چو ساقی مهوش قدحت عشوه‌کنان داشت
تقوی چه حکایت بود و زهد کدام است؟
از آب می و دانه نقل است همانا
مرغان نشاطم که به بزم آمده رام است
سر مستیم از دایره عقل برون کرد
گویا که میم تا خط بیرونی جام است
در جلوه قد چابکت افکند ز پایم
الله از این راه و روش وین چه خرام است
در میکده‌ام عربده از حد شده زان رو
نظارگیان کرده هجوم از در و بام است
فانی چو کشی جام فنا باد حلالت
ور شربت کوثر خوری از زهد حرام است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به وضوح از عشق، مستی و رهایی از قید و بندهای عقل و تقوی سخن می‌گوید. شاعر به زیبایی‌ها و جذابیت‌های معشوق اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که در میخانه، مستی و شادی پیدا می‌کند. او از محدودیت‌های زهد و تقوی انتقاد کرده و نشان می‌دهد که عشق و لذت‌های دنیوی مهم‌تر از آن‌ها هستند. در انتها، اشاره به فنا و لزوم نوشیدن جام عشق دارد و به این می‌پردازد که باید از لذت‌های دنیا بهره‌مند شد، حتی اگر به ظاهر حرام باشد.