نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۷۷ - تتبع خواجه امیرعلیشیر نوایی

امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

زیر نه طاق فلک غیر کجی کار کجاست؟

راستی در خم این گنبد دوار کجاست؟

دلم از خانقه و زهد و ریایی بگرفت

راه میخانه کجا ساقی عیار کجاست؟

مسجد و شیخ مرا جانب عجب افکندند

دیر کو مغبچه شوخ قدح خوار کجاست؟

سر توحید چو خواهی ببر از درد دلت

جز خرابات مغان محرم اسرار کجاست؟

کجی و کوتهی دیر ملولم دارند

راست خواهم الف قامت دلدار کجاست؟

باده عشق چو خوردی خبر از خود مطلب

کندرین میکده از خویش خبردار کجاست؟

در سر کوی وفا خاک شد اینک سر من

تا برو رخش جفا جلوه دهد یار کجاست؟

فانی آن رو نتوان بی مژه و زلفش یافت

گل بیخار کجا مخزن بی مار کجاست؟

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به جستجوی حقیقت و عشق می‌پردازد. شاعر از کجی و نابسامانی‌های دنیا سخن می‌گوید و به دنبال راستی و زیبایی در زندگی است. وی به مخالفت با زهد و ریای روحانیون می‌پردازد و به میخانه، که نماد عشق و آزادی است، اشاره می‌کند. شاعر از کندی و خستگی ناشی از مکان‌های مذهبی گله مند است و می‌خواهد که به جای آن‌جا، به جاهایی برود که عشق و زیبایی واقعی وجود دارد. او با اشتیاق به دنبال یار و لحظات خوشی است که در زندگی‌اش گم شده‌اند. در نهایت، شاعر این سوالات را مطرح می‌کند که کجا می‌تواند به عشق واقعی و زیبایی‌های واقعی دست یابد.