نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۹ - در طور خواجه امیرعلیشیر نوایی

امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بود آب زده ساحت میدان خرابات

بزم طرب آماده در ایوان خرابات

بنشسته در و پیر خرابات قدح نوش

در خدمت او صف زده رندان خرابات

جا کرده برش مغبچه شوخ به مستی

در کشور حسن آمده سلطان خرابات

هر لحظه پی بردن دل طرفه مغنی

با لحن مغانه زده دستان خرابات

از سر خرابات به رندان شده ظاهر

در هر قدحی نکته پنهان خرابات

می ده که به صد خلعت شاهی نفروشد

یک جرعه می سایل عریان خرابات

هر وصف که از کوثر و از روضه شنیدی

اندر حق می آمد و در شأن خرابات

فانی به خرابات فنا در شد و وارست

از ننگ خودی گشت چو مهمان خرابات

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف فضای شادی و سرور در خرابات (محل خوش‌گذرانی و بزم) می‌پردازد. در این مکان، همه چیز آماده‌ی جشن و شادی است و پیر خرابات مشغول نوشیدن است. رندان در صف منتظر خدمت به او هستند و مغبچه‌ای شاداب در حال رقاصی است. مغنی نیز با آواز دل‌انگیز خود، فضای شادی را بیشتر می‌کند و هر نوشیدنی دارای نکته‌ای پنهان است. شاعر به طور کلی به زیبایی‌ها و لذت‌های خرابات اشاره می‌کند و در نهایت، خود را فانی در این دنیا می‌بیند و از خودپرستی فاصله می‌گیرد.