شمارهٔ ۱۳ - مدح وزیر میرزا طالبخان فیاض لاهیجی
فیاض لاهیجی / قطعات / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)
آصف جم قدر میرزا طالبخان
آنکه ندیده خرد وزیر چنینی
پیش ازین کش سپهر در مدد ملک
بهر وزارت سپرده بود نگینی
چندی ازو بستدش که خلق بدانند
دولت و دین را چو او نبوده امینی
باز در ایّام پادشاه جوانبخت
آنکه ازو یافت تشت عدل طنینی
آنکه به عهدش ز چار گوشة عالم
گوش زمان هیچ ناشنیده انینی
آنکه ز اقبال او ز شش جهت ملک
تخت شهی را نبوده تختنشینی
شاه صفی آنکه بیغذای نوالش
در رحم آرزو نمانده جنینی
کرد در انگشت او نگین وزارت
مرتبة آسمان گرفت زمینی
شب ز عطارد چو خواست صورت تاریخ
طبع بلند اخترم که داشت نگینی
گفت عطارد رقم سپرد چو با وی
شاه چنین را سزد وزیر چنینی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شعر «آصف جم قدر میرزا طالب خان» توصیف شخصیت و ویژگیهای عظیم میرزا طالب خان است، که به عنوان وزیری برجسته و باکفایت در زمان خود شناخته میشود. شاعر به قدرت و دانش او اشاره کرده و او را به عنوان یک حامی بزرگ دین و دولت معرفی میکند که در اصل نیازمندیهای مردم را به درستی درک میکرد. در دوره شاه صفی، او به مقام وزارت منصوب میشود و به خاطر عدل و انصافش در اداره امور کشور، مورد احترام و ستایش قرار میگیرد. شاعر با ذکر نمادهایی چون نگین و عطارد، جایگاه شایستهای که برای او در تاریخ ثبت میشود را منعکس کرده و او را شایستهی عنوان وزیر میداند.