شمارهٔ ۲۴۹ فضولی
فضولی بغدادی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
زبان مرغ می داند مگر گل
که دارد گوش بر فریاد بلبل
مگر جانی ندارد گل که دارد
بآه بلبلان چندین تحمل
ز عاشق می فزاید قدر معشوق
نه از بسیاری جاه و تجمل
نگار من مکن بی التفاتی
مزن بر عاشقان تیغ تغافل
اگر خواهی که بگشاید دل ما
بر افشان زلف یا بگشای کاکل
بشرط صبر بر غم می توان یافت
گل مقصد ز گلزار توکل
توکل را فضولی کار فرما
مکن کاری به تدبیر و تأمل
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به زیبایی گل و بلبل و عشق اشاره میکند. گل که نشانهی زیبایی است، به فریاد بلبل توجهی ندارد و از این رو، بلبل از غم عشقش رنج میبرد. شاعر میگوید معشوق (گل) باید به دل عاشق اهمیت دهد و از بیتوجهی خودداری کند. همچنین، عشق واقعی باعث افزایش ارزش معشوق میشود و نه بهخاطر بسیاری از تجملات. در نهایت، شاعر تاکید میکند که اگر میخواهد دل عاشق را فتح کند، باید زلف خود را بگشاید و به زیبایی خود بیفزاید، و اشاره میکند که با صبر بر غم میتوان به مقصود رسید و توکل بر خداوند از تدبیر و تأمل مهمتر است.