شمارهٔ ۳۸ فضولی
فضولی بغدادی / مقطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
بسان صفحه رخسار لوح خاطر طفل
لطیف و ساده و پاک است در بدایت حال
ز کارهای عبث منع کن مشو غافل
طریق علم و ادب یاد ده مکن اهمال
که هر چه گشت رقم بر صحیفه دل او
دگر تغیر آن هست پیش عقل محال
گمان مبر که بنقشی دگر شود قابل
صحیفه که ز نقشی شد است مالامال
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به بیان لطافت و بی‌آلایشی روح کودکانه در آغاز زندگی می‌پردازد. او تأکید می‌کند که باید از کارهای بیهوده دوری کرد و به یادگیری علم و ادب اهمیت داد. زیرا هر چه بر صفحه دل کودک نقش ببندد، دیگر تغییر آن برای عقل ممکن نیست. لذا نباید فکر کرد که این نقش‌ها قابل تغییرند، چرا که دل کودک چون لوحی است که به آسانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.