قاآنی
زندگی‌نامهٔ قاآنی
میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شیراز متولد شد، تحصیلات مقدماتی را در همان شیراز گذراند. او در اوان جوانی عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهٔ تحصیل بپردازد. در سفر به تهران شعری در مدح فتحعلی شاه سرود و از وی لقب مجتهد الشعرا گرفت. قاآنی در ادبیات عرب و فارسی مهارت کافی یافت و به حکمت نیز علاقهٔ سرشاری داشت. او با زبانهای فرانسه و انگلیسی نیز تا حد زیادی آشنایی داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم به شمار می‌رفت. دیوان اشعار وی بالغ بر بیست هزار بیت است. او کتابی به نام پریشان به سبک گلستان در نثر نگاشت. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات یافت و درحرم حضرت عبدالعظیم مدفون شد.
آثار قاآنی
شعرهای قاآنی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۵ - در ستایش شاهزادهٔ رضوان و ساده شجاع السطنه حسنعلی میرزا طاب‌الله ثراه فرماید — غم و شادیست‌که با یکدگر آمیخته‌اند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۴ - در ستایش شهنشاه ماضی محمد شاه غازی فرماید — سرین دلبر من سیم ناب را ماند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۷ - در ستایش شاهزادهٔ رضوان و ساده قهرمان میرزا حکمران آذربایجان طاب‌ثراه فرماید — هر کرا ایزد اختیار کند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۹ - در مدح امیر بی شبیه و عدیل سلیل جلیل خلیل منیع جود و سخا آقاخان متخلص به عطامه ظله فرماید — .آدمی باید به‌گیتی عمر جاویدان کند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۶ - در مدح امیرالامراء نظام الدوله حسین خان در ایام حکومت فارس — دلی که هر چه کند بر مراد یار کند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۰ - در شکایت از ممدوح پیش و مدح یکی از احباء خویش که مکنی به ابوالفضل است فرماید — نهر چون نیرگ سازد چرخ چون دستان‌کند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۸ - در ستایش شاهزاده مبرور شجاع السلطنه حسنعلی میرزا گوید — قضا چو مسند اقبال در جهان افکند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۷۳ - در ستایش کهف الادا‌نی‌والاقاصی‌جناب‌حاج‌میرزا آقاسی رحمه الله فرماید — ازین‌سان کابر نیسانی دمادم گوهر افشاند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۱ - در ستایش شاهزاده آزاده نواب فیروز میرزا فرماید — آنچه با برگ درختان ابر نوروزی‌کند
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۵ - در ستایش پادشاه جمجاه ناصرالدین شاه غازی طال‌الله بقاه و تال اللّه مناه در زمان ولیعهدی فرماید — تمام گشت مه روزه و هلال دمید
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۸ - در مدح یکی از علمای علّام و فضلای ذوی‌العزّ والاحترام گوید — مقتدای انس و جان آمد پدید
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۶ - در مدح حسین‌خان صاحب‌اختیار فرماید — بهار آمدکه ازگلبن همی بانگ هزار آید
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۷ - در جشن میلاد حضرت ظل اللهی ناصرالدین شاه غازی خلدالله ملکه گوید — دوش برگردون بسی تابان شهاب آمد پدید
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۲ - در ستایش پادشاه ماضی محمد شاه غازی طاب الله ثراه گوید — هر دل اسیر زلف تو بیدادگر بود
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۳ - در ستایش نواب فریدون میرزا فرماید — هرکرا دل سپیدکار بود
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۴ - در ستایش شاهزاده مبرور فریدون میرزا فرماید — هرجاکه پارسی بت من جلوه‌گر شود
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۵ - در ستایش نور حدیقه احمدی فاطمه اخت علی‌بن‌موسی علیه‌السلام — ای به جلالت ز آفرینش برتر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۱ - در زمان ولیعهدی شاهنشاه اسلام‌پناه ناصرالدین شاه غازی خلد الله ملکه فرماید — الا ای خمیده سر زلف دلبر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۸۹ - در ستایش کهف ا‌لا‌دانی و الاقاصی وزیر بی‌نظیر جناب حاجی آقاسی — از شب نرفته دوش پاسی دو بیشتر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۳ - در ستایش پادشاه ماضی محمد شاه غازی طاب‌الله ثراه گوید — الحمد که از موهبت ایزد داور
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۶ - در ستایش زهره ی زهرای آسمان شهریاری عزیزالدوله که شاهنشاه ماضی را بهین د‌ختر و خسرو غازی را گرامی خواهر فرماید — ای طرهٔ مشکین تو همشیرهٔ قنبر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۲ - در زمان ولیعهدی شاهنشاه ماضی محمد شاه غازی طاب‌لله ثراه گوید — الحمد خدا را که ولیعهد مظفر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۴ - در ستایش امیرکبیر میرزا تقی خان رحمه‌الله فرماید — امسال عید اضحی با نصرت و ظفر
- قصیدهٔ شمارهٔ ۹۰ - و له ایضاً مدحه — اقبال و بخت و نصرت و فیروزی و ظفر