قاآنی
زندگی‌نامهٔ قاآنی
میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شیراز متولد شد، تحصیلات مقدماتی را در همان شیراز گذراند. او در اوان جوانی عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهٔ تحصیل بپردازد. در سفر به تهران شعری در مدح فتحعلی شاه سرود و از وی لقب مجتهد الشعرا گرفت. قاآنی در ادبیات عرب و فارسی مهارت کافی یافت و به حکمت نیز علاقهٔ سرشاری داشت. او با زبانهای فرانسه و انگلیسی نیز تا حد زیادی آشنایی داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم به شمار می‌رفت. دیوان اشعار وی بالغ بر بیست هزار بیت است. او کتابی به نام پریشان به سبک گلستان در نثر نگاشت. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات یافت و درحرم حضرت عبدالعظیم مدفون شد.
آثار قاآنی
شعرهای قاآنی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۹ - وله ایضاً فی مدحه — چه جوهرست که‌هست اعتبار آتش و آب
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۲ - وله ایضاً فی مدحه — این خط بی‌خطا که به از نافهٔ ختاست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۰ - ایضاً در ستایش شاهزا‌ه رضوان و ساده شجاع‌لسلطنه حسنعلی میرزا طاب ثراه فرماید — ای به از روز دگر هر روز کارت
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۶ - در شکرانه سلامتی ذات اقدس شهریاری دام ملکه در فتنهٔ باب علیه‌اللعنه و ا‌لعذاب — ساقی امشب می پیاپی ده که من بر جای آب
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۵ - مطلع ثانی — در همایون ساعتی فرخنده چون عهد شباب
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۱ - در ستایش و نیایش ابولملوک ثانی جمشید جهان ثانی فتحعلی شاه قاجار طاب ثراه فرماید — اگر نظام امور جهان به دست قضاست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۸ - در مدح شاهزادهٔ کیوان و ساده شجاع السلطنه حسنعلی میرزا طاب ثراه فرماید — گرفت عرصهٔ‌گیتی شمیم عنبر ناب
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۷ - در مدح مهد کبری و ستر عظمی و تخلص در مدح شاهنشاه غازی ناصرالدین شاه خلدلله ملکه — شنیده بودم بیمار را نگیرد خواب
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۶ - وله ایضاً مدحه — دارد اگرچه بر همه‌کس روزگار دست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۷ - وله ایضاْ فی مدحه — باز این تویی شهاکه جهانت مسخرست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۴ - در تهنیت خطان و تطهیر شاهزاده آزاده عباس میرزا ثمره الفواد شهریار ماضی محمدشاه غازی طاب ثراه فرماید — این چه جشنست کزو جان جهان در طرب است
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۳ - در مدح محمدشاه غازی و حاج میرزا آقاسی فرماید — ای‌دل اقبال و سعادت نه به سعی و طلب است
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۹ - و له ایضاً فی مدحه — عاشق بی کفر در شرع طریقت کافرست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۵ - در ستایش شاهزاده ی رضوان و ساده شجاع السلطنه حسنعلی میرزا طاب الله ثراه فرماید — در چشم منست آنچه به رخسار تو آب است
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳۸ - در ستایش کهف الادا‌نی و‌لاقاضی وزیر بی‌نظیر حاجی آقاسی طاب ثراه — بر دلم صدهزار نیشترست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۰ - در مدح سلطان ماضی محمدشاه غازی و حاج میرزا آقاسی — هستی دو وجه دارد مخفی و ظاهر است
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۴ - و له ایضاً فی مدحه — روز می و وقت عیش وگاه سرورست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۸ - در مدح شاهزادهٔ رضوان و ساده شجاع السلطنه حسنعلی میرزا طاب ثراه فرماید — باز با صعوه ندانم ز چه رو رام گرفت
- بخش ۴۷ - در فتح شهر یزد به اهتمام امیرزاد‌هٔ آزاده هلاکوخان بن شجاع‌السلطنه و تفنن به مدح حسینعلی میرزا ملقب به فرمانفرما و شجاع‌السلطنه رحمه‌لله علیهما — تا سلیمان زمان زندان اسکندر گرفت
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۶ - وله ایضاً فی مدحه — ملک ز انصاف شه بهشت برین است
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۱ - در ستایش شاهزاده ی آزاده اعتضادالسلطنه علیقلی میرزا دام اقباله فرماید — تا لاله به باغ و گل به گلزارست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۳ - در ستایش شاهزادهٔ علیین و ساده فرمانفرما فریدون میرزا طاب ثراه فرماید — گاه طرب و روز می و فصل بهارست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۲ — که جلوه کرد که آفاق پر ز انوارست
- قصیدهٔ شمارهٔ ۴۵ - در گله از حاج اکبر نواب و مدح فخرالعلماء و ذخرالفضلاء ابولحسن الفسوی الشهیر به خان داماد فرماید — ترک من آفت چینست و بلای ختن است